HASAN PAŞA, Kethüdâ

HASAN PAŞA, Kethüdâ

(ö. 1225/1810)

Osmanlı sadrazamı.

III. Ahmed devri vezirlerinden Kazıkçı Hasan Paşa’nın kölelerinden olup Çerkez asıllıdır. Daha sonra Aydın muhassılı Dizlikçi Mehmed Paşa’nın hazine kâtipliğini yaptı. 1770’te patlak veren Mora isyanı sırasında Muhsinzâde Mehmed Paşa’nın mütesellimi olarak Trapoliçe’de bulunuyordu. İlk askerî başarısını burada gösterdi ve şehri kuşatan âsilerin püskürtülmesinde önemli rol oynadı (Enverî, vr. 91a). Ardından Melek Mehmed Paşa’ya intisap ederek kethüdâsı oldu ve uzun yıllar onun yanında kaldı. Hatta bu son görevinden vezâretle paşa olduğu için kendisine “Kethüdâ” (kâhya) lakabı takıldı. 1787-1788 Osmanlı-Rus ve Avusturya mücadelesi sırasında Melek Mehmed Paşa’nın Vidin muhafızlığına getirilmesi hayatında yeni bir devrenin başlamasına yol açtı. Nitekim mücadelenin en yoğun olduğu bu bölgede gösterdiği üstün gayretler sonucu en yüksek idarî makama terfi ederek onun âmiri olma başarısını dahi yakaladı.

Melek Mehmed Paşa’nın Vidin seraskerliğine tayini üzerine önce vezâret pâyesiyle Vidin Kalesi muhafızı olan Hasan Paşa, Sadrazam ve Serdârıekrem Koca Yûsuf Paşa’nın ordu ile Vidin’e gelmesi sırasında 17 Şevval 1202’de (21 Temmuz 1788) Sivas eyaleti ilâvesiyle Vidin seraskerliğine getirildi. Bu görevinde Avusturya kuvvetlerine karşı büyük başarı kazandı. Mehâdiye ve Şebeş’te Avusturya ordularını üst üste yendi. Özellikle İmparator II. Joseph’in idaresindeki kuvvetleri mağlûp etmesi, Avusturyalılar’ın müttefikleri olan Ruslar’la birleşmelerini engellemiş, II. Joseph bu savaşlar sırasında hayatını güçlükle kurtarabilmişti. Ancak daha sonra Osmanlı orduları Ruslar karşısında birbiri ardına başarısızlığa uğradı. Özi’nin düşmesinden sonra I. Abdülhamid’in ölümü ile yerine geçen III. Selim’in idareyi bizzat kendi eline almak isteyip Koca Yûsuf Paşa’yı azletmesi, önceki askerî başarıları göz önüne alınan Hasan Paşa’ya sadrazamlık yolunu açtı. 13 Ramazan 1203’te (7 Haziran 1789) Yûsuf Paşa’dan mührü alan Osman Ağa, Rusçuk’ta ordugâha ulaştığında ağır bir rahatsızlık geçiren Hasan Paşa’ya mührü ve hil‘ati hasta yatağında verdiği için yeni sadrazam sonradan “cenaze” veya “meyyit” lakabıyla da anılacaktır. Beş ay yirmi altı

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Email this to someonePaylaş..
.
24 Şubat 2014

A - B - C - Ç - D - E - F - G - H - I - İ - J - K - L - M - N - O - Ö - P - R - Ş - S - T - U - Ü - V - Y - Z