ZÜNNÛNÎLER

ZÜNNÛNÎLER

(بنو ذي النون)

Endülüs’te Tuleytula ve çevresinde hüküm süren bir İslâm hânedanı (1036-1090).

Berberî kabilesi Hevvâre’ye mensuptur. Kabile halkı Endülüs’ün fethi sırasında gösterdiği yararlıklar dolayısıyla Şentemeriye (Santaver = Santa Maria de Algarre) bölgesine yerleştirilmiş, bu bölgede Emevî döneminin sonuna kadar aktif görev yapmıştır. Mülûkü’t-tavâif arasında toprak genişliği bakımından en büyük emirlik olan Zünnûnîler, Tuleytula (Toledo) merkez olmak üzere kuzeyde Vâdilhicâre (Guadalajara) ve Talabîre ile (Talavera) güneyde Mürsiye (Murcia) arasındaki bölgede hüküm sürmüştür. Ailenin atası Zünnûn b. Süleyman, Endülüs Emevî Hükümdarı Muhammed b. Abdurrahman döneminde (852-886) Ukliş (Uclés) Kalesi’nin idaresiyle görevliydi. Zünnûnîler, Münzir b. Muhammed devrinden (886-888) itibaren bir süre Tuleytula’ya hâkim oldularsa da şehir 283’te (896) Benî Kasî’nin eline geçti. II. Hakem döneminde (961-976) Zünnûnîler, Mutarrif b. İsmâil b. Zünnûn’un başkanlığında kumandanlıklar elde ettiler. Mutarrif’in oğlu Abdurrahman, Hâcib İbn Ebû Âmir el-Mansûr’un ordusunda yer aldı. Endülüs’te Âmirîler idaresinin sona ermesinin ardından Zünnûnîler, Süleyman b. Hûd el-Müstaîn’e destek verdiler. İsmâil b. Abdurrahman’a Süleyman el-Müstaîn tarafından “Nâsırüddevle” lakabı ile vezirlik pâyesi verildi.

Endülüs’te Emevî hânedanına karşı isyanların ortaya çıktığı dönemde Tuleytula halkı, Kadı Ebû Bekir Yaîş b. Muhammed’in liderliğinde Vali Abdurrahman b. Metiyûh’a (Metyûh/Menyûh) karşı ayaklandı. Kadı Yaîş, Vali Abdurrahman ile giriştiği tartışmanın ardından Tuleytula’dan ayrılarak Kal‘atüeyyûb’e (Calatayud) yerleşti ve 418 (1027) yılında burada vefat etti. Abdurrahman b. Metiyûh’un ölümünden sonra idareyi eline alan oğlu Abdülmelik’in idaresinden de memnun kalmayan halk, Şentemeriye’nin yönetimini elinde tutan Abdurrahman b. Mutarrif’e başvurup idareye el koymasını istedi. Abdurrahman’ın Tuleytula’ya gönderdiği oğlu İsmâil, “ez-Zâfir” lakabıyla burada hüküm sürmeye başladı (427/1036). Zünnûnîler’in ilk hükümdarı olan İsmâil 435’te (1043) ölünce yerine “el-Me’mûn” lakabını alan oğlu Yahyâ geçti.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Email this to someonePaylaş..
.
24 Şubat 2014

A - B - C - Ç - D - E - F - G - H - I - İ - J - K - L - M - N - O - Ö - P - R - Ş - S - T - U - Ü - V - Y - Z